سمینار یک روزه احیا گری مکانیکی در نگهداری و تعمیر تجهیزات :

امروز در واحد آموزش شرکت ملی نفت ابران – مناطق نفت خیز جنوب، سمیناری یک روزه در رابطه با نگهداری و تعمیرات و تکنولوژی نوین احیاگری مکانیکی برگزار شد که در اینجا چکیده ای از مطالب ارائه شده در آن را می آورم.

 

بحث اصلی سمینار در رابطه با بهره گیری از تکنولوژی نوین احیاگری مکانیکی (Revitalization) بود که با مقدمه زیر آغاز شد:

 

  • تفکر  جایگزینی به جای تعمیر (Replacement) : در این تفکر از تجهیز در طول دوره عمر آن بهره برداری شده و به محض خرابی، تعویض و جایگزین می گردد.این دیدگاه عمدتاً نسبت به تجهیزاتی همچون وسایل خانگی و در کشورهای جهان اول رایج است.
  • تعمیر بعد از خرابی (BM: Breakdown maintenance): در این شیوه که پیش از پیدایش نگهداری پیشگیرانه رایج بوده است از تجهیز تا زمانی که به مرحله شکست و خرابی نرسیده  بهره برداری می شود و در موقع خرابی نسبت به تعمیر اقدام می گردد.
  • نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه(preventive maintenace) :  نگهداری و تعمیر تجهیز پیش از وقوع خرابی با سرویس و روانکاری منظم و دوره ای و با انجام بازرسی های منظم که منجر به کشف عیب در مراحل اولیه و اقدام به تعمیر اصلاحی می گردد.
  • نگهداری بر اساس وضعیت
  •    (CM/CBM: Condition Base Monitoring) :  در این روش وضعیت تجهیز با اندازه گیری و نمودار کردن پارامترهای خاص و حیاتی تحت کنترل قرار می گیرد.ابزارهای بازرسی و آنالیزها در سطح بالاتری قرار دارند.

معمولاً در این روش از ارتعاش سنجی جهت کنترل تجهیزات دوّار و از آنالیز روغن در تجهیزات رفت و برگشتی خصوصاً دیزل ها استفاده می شود.

 

سیستم نگهداری و تعمیرات به مانند یک پزشک به معاینه تجهیزات پیش از وقوع خرابی می پردازد.شاید ارتعاش سنجی به نوعی همان نوار قلب و آنالیز روغن نیز به مانند آزمایش خون انسان عمل نماید.

پزشک با تشخیص بیماری و یا عیب در سیستم بدن داروی مناسب تجویز می کند اما تجویز سیستم نت جهت تجهیزات معیوبی که عیب آنها با استفاده از روشهای مذکور مشخص شده است چه می تواند باشد؟

آیا هر بیماری می بایست به اتاق عمل کشانده شود؟

پس آیا با کشف عیب در تجهیز می بایست نسبت به تعمیر یا تعویض قطعات پیش از از کارافتادگی اقدام کنیم؟ روشی که امروزه معمول است.

امروزه روشهای رفع عیب بدون نیاز به توقف بهره برداری  تجهیز، به مانند مصرف دارو در دوره درمان به مرور رایج می شوند.یکی از این روشها احیای مکانیکی

(Revitalization) است .

 

احیاگری مکانیکی با سرمت :

یکی از نتایج حاصل از بازرسی های CM  و خصوصاً آنالیز روغن وجود درصد بالای فلز در روغن آنالز شده و نشان از وجود خوردگی فلزی است که در سطوح درگیر رخ می دهد.

سرمت که ماده ای ترکیبی از سرامیک و فلز است طبق تکنولوژی نوینی که در چند کشور جهان به ثبت رسیده است ساخته شده که به محلهای خوردگی همراه روانکار (روغن یا گریس) تزریق می شود. درصورتی که محیط انرژی لازم یعنی دما و فشار مناسب را جهت واکنش ها داشته باشد ، سرمت باعث می شود ذرات فلز موجود در ماده روانکار به سطوح خورده شده بازگشته و به مرور زمان خوردگی ترمیم شده و علاوه برآن سطحی بسیار صیقلی حاصل شود.

در این روش نیازی به توقف تجهیز نبوده و تعمیر در حین کار و بهره برداری عادی تجهیز صورت می پذیرد.

 

 اصطلاح "Revitalization " از واژه لاتین (vita)  به معنی زندگی گرفته شده و به معنای احیای مجدد است.کشف پدیده احیاگری مبتنی بر فرآیندهای فیزیکی و شیمیایی انحصاری است که تحت شرائط ویژه ای در ناحیه ی دارای اصطحکاک رخ می دهد.

سرمِت(cermet)  که ترکیبی از دو نام سرامیک (ceramic) و فلز (metal) است و حاوی یک نوع ماده اولیه و یک کاتالیزور است، انرژی اضافی حاصل از اصطکاک گرما و فشار را صرف تشکیل سطحی جدید بر روی قطعات می کند.فرآیند احیاگری به محض آنکه شکل هندسی قطعه(یا قطعات دستگاه) ترمیم شده و به شکل اولیه بازگردد، پایان می یابد.با انجام عملیات احیاگری قطعاتی که در تماس با یکدیگر هستند با هم کاملاً انطباق می  یابند.پس از احیاگری سطوح قطعات به مانند شیشه صیقلی می گردد.

ضخامت این لایه های بازسازی شده بر روی قطعات فرسوده پمپها چند میکرون، در مورد موتور خودروها تا دهها میکرون و بر روی چرخ دنده ها تا صدها میکرون می رسد.

این فرایند را به واقع می شود "تعمیر در حین کار" نامید.

ویژگی روش سرمت :

سختی لایه های سرمت بسیار زیاد بوده ، همچنین به شدت صیقلیست و در مقابل خوردگی شیمیایی بسیار مقاوم است.

میزان سختی میکروسکپی به 650-750 کیلوگرم بر میلیمتر مربع است.

زبری میکروسکپی اکثر سطوح قطعات فلزی نو بین 0.9 تا 2.1 در واحد Ra  است.در حالیکه سرمت سطحی صیقلی تر با زبری 0.6 ایجاد می کند.